استان :یزد

تاریخچه: در مورد قدمت هرات و مروست آثار و شواهد نشانگر اینست که هر دو منطقه بسیار قدیمی و تاریخی هستند و مورخان بر این باور میباشند که منشأ سکونت در این منطقه به زمان ورود آریایی ‌ها به ایران بازمی‌ گردد. این منطقه در زمان ساسانیان به علت واقع شدن بین سرزمین فارس، کرمان و یزد از اهمیت خاصی برخوردار بوده‌ است. در گذشته ‌های دور این منطقه قسمتی از فارس محسوب می ‌شده‌است. منطه هرات و مروست تا سال ۱۳۵۹ دو دهستان از دهستانهای شهرستان شهربابک بوده ‌اند. شایان ذکر است بسیاری از آثار باستانی شهر هرات بر اثر سیل ویرانگر سال ۱۳۶۵ از بین رفت.

تقسیمات کشوری: شهرستان خاتم از دو شهر هرات و مروست و دو بخش مرکزی و مروست تشکیل گردیده است. شهر هرات مرکز این شهرستان است. خاتم همچنین دارای چهار دهستان به نام های هرابرجان ،چاهک، فتح آباد، ایثار و ۸۵ پارچه آبادی دارای سکنه می باشد.

جانوران بومی: این شهرستان بهترین و بزرگترین منطقه طبیعی زیست هوبره یا بوقلمون وحشی است که از نظر ملی گونه ای حفاظت شده و از نظر جهانی در فهرست سرخ اتحادیه بین المللی حفاظت از محیط زیست قرار دارد که قره تپه هرات به عنوان شاخص ترین و مهمترین زیستگاه این پرنده نادر در ایران است. پوزن زرد نیز به عنوان یکی از پستانداران کمیاب و در حال انقراض ، در منطقه حفاظت شده جنگل باغ شادی خاتم تحت حفاظت قرار گرفته است. شایان ذکر است گونه های دیگر حیوانات نیز در این شهرستان مثل آهو جبیر ، خرس قهوه ای، کرکال، زاغ بور و … زندگی می کنند.

فرهنگ و آداب و رسوم: این شهرستان به لحاظ موقعیت جغرافیایی خود و هم جوار ی با استان‌ های فار س و کرمان از نظر قومی و فرهنگی دارای ویژگی ‌های خاص خود است. علاوه بر این مهاجرپذیری باعث رواج و رشد فرهنگهای گوناگون در این شهرستان شده‌ است به گونه‌ای که امروزه در شهرستان خاتم آمیزه‌ای از فرهنگ مردم فارس، کرمان و یزد مشاهده می ‌شود. اقوام ترک قشقایی و عرب شیبانی نیز در این منطقه سکونت دارند.

جاذبه های گردشگری: از مهمترین آثار باستانی و تاریخی این شهرستان می ‌توان به قلعه کبری در بالای کوه سرچشمه با فاصله ۵ کیلوتری غرب هرات، امام زاده پیرغیب با سنگ نوشته‌ هایی به خط میخی در فاصله ۲۰ کیلوتری جنوب غربی هرات (منطق بوروییه)، مسجد فتح‌آ باد در ۵ کیلومتری شمال شرقی هرات، قلعه ملکی و… اشاره کرد.

سوغات و صنایع دستی: زقالی بافی، گیوه بافی، گلیم بافی و جوال بافی از صنایع دستی رایج در این منطقه هستند.

غذای محلی: انواع آش از جمله آش کشک، آش جو، آش قره قورت، آب شورو، انواع خورشت از جمله خورشت کلم، خورشت به آلو، بزقورمه، انواع کوفته از جمله کوفته قلقلی، انواع کیک و شیرینی از جمله خرما برشته، کماچ شیر، کماچ سمنو، نون شیرمال و انواع نان محلی مانند نان تیری، نان کرنون، انواع پلو، مانند رشته پلو، کلم پلو، سبزی پلو و شیربرنج، تافته، بنه، کشک جوش از غذاهای محلی و سنتی شهرستان خاتم است .

بهترین زمان بازدید: بهار

تهیه و تنظیم : هیئت علمی و تحریریه اریاسان

منابع :                                                                                                                                                                                         www.tripyar.com